Czym jest zespół metaboliczny?
Zespół metaboliczny to schorzenie będące skutkiem trwałego przekarmiania, któremu towarzyszy brak aktywności fizycznej. Zespół metaboliczny bywa nazywany „śmiertelnym kwartetem” (ang. deadly quartet), ponieważ stanowi kombinację różnych chorób i objawów, które obok palenia tytoniu uznaje się za cztery najważniejsze czynniki ryzyka chorób układu krążenia: otyłość brzuszną (nadwaga w okolicach brzucha), zaburzenia gospodarki tłuszczowej i cholesterolowej (podwyższony poziom lipidów we krwi), wysokie ciśnienie tętnicze oraz chorobliwie podwyższony poziom cukru we krwi lub insulinooporność.
Jakie są objawy zespołu metabolicznego?
Typowa dla zespołu metabolicznego jest nadwaga z poduszkami tłuszczowymi, zwłaszcza w obrębie brzucha. Istnieją tu oficjalne wartości graniczne, które wynoszą maksymalnie 90 centymetrów dla mężczyzn i 80 centymetrów dla kobiet. Ponieważ zespół metaboliczny jest chorobą złożoną, do postawienia diagnozy wymagane jest spełnienie co najmniej dwóch kolejnych czynników spośród wymienionych powyżej (poziom lipidów we krwi, nadciśnienie tętnicze, insulinooporność).
Jak rozwija się zespół metaboliczny?
Zespół metaboliczny jest zazwyczaj zauważany bardzo późno – i na tym polega niebezpieczeństwo. Rzeczywiste dolegliwości oraz zagrażający życiu zawał serca czy udar mózgu występują dopiero wtedy, gdy miażdżyca (zwapnienie naczyń) rozwijała się już od lat. Podobnie jest ze zbyt wysokim poziomem cholesterolu czy cukrzycą. Dlatego wielu pacjentom trudno jest zaakceptować raz zdiagnozowany zespół metaboliczny jako chorobę i podjąć z nią walkę. Konsekwentne wsparcie lekarza jest zatem niezbędnym warunkiem.
Jak leczy się zespół metaboliczny?
W przypadku zdiagnozowanego zespołu metabolicznego ogromne zagrożenie stanowią powikłania: cukrzyca, zawał serca, udar mózgu. Pacjent nie ma zatem wyjścia i musi radykalnie zmienić swój styl życia oraz nawyki żywieniowe.
Zaczyna się od redukcji masy ciała. Powinna ona jednak przebiegać umiarkowanie, co oznacza utratę około 10 do 15 procent wagi w ciągu pierwszych dwunastu miesięcy. Z uwzględnieniem produktów niskowęglowodanowych i niskotłuszczowych opracowywany jest plan żywieniowy. Aby przeciwdziałać potencjalnemu wysokiemu ciśnieniu krwi, ważne jest w tym kontekście również ograniczenie spożycia soli.
Leczenie ruchem?
Oprócz walki z otyłością, w planie znajduje się aktywność fizyczna. Lekarz prowadzący przygotuje towarzyszący plan treningowy, składający się z treningu wytrzymałościowego i obciążeniowego. Dodatkowo pacjent może sam zadbać o ruch, rezygnując tam, gdzie to możliwe, z samochodu na rzecz chodzenia pieszo lub jazdy na rowerze, wybierając schody zamiast windy, siedząc w ruchu w biurze (np. na krześle Swopper lub 3Dee od Aeris) i generalnie wykorzystując każdą okazję do ruchu.
Jeśli ryzyko choroby układu krążenia jest bardzo wysokie lub gospodarka metaboliczna jest poważnie zachwiana, lekarz z pewnością przepisze leki obniżające poziom lipidów we krwi, na nadciśnienie tętnicze lub w celu leczenia insulinooporności.
