Czym jest osteochondroza?
Osteochondroza to choroba zwyrodnieniowa kości. W fazie wzrostu kości chrząstka jest zazwyczaj przekształcana w tkankę kostną. Jeśli dojdzie do zaburzeń tego procesu, warstwa chrząstki staje się coraz grubsza i nie przekształca się w kość. Dwie najbardziej znane odmiany osteochondrozy to osteochondroza rozwarstwiająca (osteochondritis dissecans) oraz osteochondroza kręgosłupa (osteochondrosis intervertebralis).
Czym jest osteochondroza kręgosłupa?
Zużycie kręgów spowodowane ciągłym nieprawidłowym obciążeniem wskutek zbyt długiego siedzenia lub stania może negatywnie wpływać na kręgosłup. Nieprawidłowe obciążenie jest przez długi czas amortyzowane przez krążki międzykręgowe, które przez to tracą na wysokości i nie są już w stanie skutecznie tłumić wstrząsów. Jeśli do tego dochodzi brak ruchu, mięśnie wiotczeją i nie mogą wspierać krążków w amortyzacji wstrząsów i obciążeń, co często prowadzi do przepukliny krążka międzykręgowego. Jednak nie musi to być tylko klasyczna przepuklina. Także skolioza, poprzez patologiczną nieprawidłową postawę, może wywołać osteochondrozę.
Lekarz rozpoznaje osteochondrozę kręgosłupa po zmniejszającej się wysokości krążków międzykręgowych lub stwardnieniu tkanki kostnej wskutek namnażania się tkanki łącznej (sklerotyzacja). Ze względu na duże obciążenie odcinka lędźwiowego, choroba ta często występuje w dolnej części kręgosłupa, ale znane są również przypadki chorób w obrębie odcinka szyjnego.
Czym jest osteochondroza rozwarstwiająca?
Osteochondroza rozwarstwiająca występuje w stawach poddawanych dużym obciążeniom, takich jak staw kolanowy, skokowy czy łokciowy. Przyczyną tego rodzaju osteochondrozy jest rozpad kości, co oznacza, że organizm nie jest w stanie wystarczająco szybko przekształcić własnych komórek chrzęstnych w materiał kostny. Gdy zdrowe stawy są poddawane silnym obciążeniom mechanicznym, np. podczas biegania, z biegiem czasu może dojść do osłabienia substancji kostnej i chrzęstnej, a w konsekwencji do oddzielenia się fragmentów kości. Prowadzi to do zmian na powierzchniach stawowych. Nawiasem mówiąc, reumatoidalne zapalenie stawów również może wywołać osteochondrozę rozwarstwiającą.
Jakie są inne formy osteochondrozy?
Osteochondroza może wystąpić u młodzieży jako choroba Scheuermanna. Ponieważ u młodych ludzi kręgosłup jest podatny na wady postawy z powodu zbyt częstego, długiego siedzenia w połączeniu ze słabymi mięśniami pleców, dochodzi tu do silnego, nieprawidłowego obciążenia. Powstają uszkodzenia w strefie wzrostu między kręgami, przez co kręgi rosną wolniej, niż powinny. Jeśli osłabienie nie zostanie rozpoznane na czas i zostaną przyjęte postawy kompensacyjne, powstałe raz uszkodzenia (plecy okrągłe, garb) nie mogą już zostać cofnięte.
Inną formą osteochondrozy jest choroba Perthesa, ortopedyczna choroba dziecięca, występująca głównie u chłopców rasy białej między piątym a dziewiątym rokiem życia. Prawdopodobnie na skutek zaburzeń ukrwienia lub dysfunkcji hormonalnej dochodzi do powiększenia głowy kości udowej, czemu towarzyszy ból.
Jak można zapobiegać osteochondrozie?
Większości rodzajów tej choroby można przeciwdziałać poprzez ćwiczenia gimnastyczne i ukierunkowaną aktywność fizyczną mającą na celu wzmocnienie mięśni. Szczególnie w przypadku chorób kręgosłupa istnieje wiele możliwości wzmocnienia mięśni brzucha i pleców, na przykład poprzez dynamiczne, aktywne siedzenie na Aeris Swopper. Naukowo udowodniono również, że wielu pacjentów z osteochondrozą cierpi na niedobór witaminy D, dlatego w profilaktyce ważną rolę odgrywa również odpowiednia dieta. Zaleca się zapewnienie odpowiedniej podaży witaminy D oraz spożywanie produktów bogatych w łatwo przyswajalne minerały, takich jak nabiał i ryby, natomiast mięso należy spożywać tylko w niewielkich ilościach.
