Czym jest kręgosłup?
Kręgosłup jest ważną częścią układu kostnego, która utrzymuje i podpiera ludzkie ciało. Niczym oś lub giętka kolumna, kręgosłup stanowi środek ciała i łączy wszystkie kości oraz części szkieletu. Kręgosłup umożliwia człowiekowi poruszanie się w pozycji wyprostowanej oraz zapewnia swobodę ruchów do przodu, na boki i do tyłu. Ponadto kręgosłup chroni rdzeń kręgowy, który znajduje się w jego wnętrzu – w kanale kręgowym. Amortyzuje on również wstrząsy, chroniąc tym samym ciało i mózg przed urazami. Potocznie kręgosłup nazywany jest także grzbietem.
Jaka jest budowa kręgosłupa?
Ludzki kręgosłup dzieli się na pięć oddzielnych odcinków: odcinek szyjny, odcinek piersiowy, odcinek lędźwiowy, kość krzyżową oraz kość ogonową. Każdy z tych odcinków składa się z pojedynczych kręgów. W sumie ludzki kręgosłup posiada 33 do 34 kręgów (vertebra), które różnią się ze względu na swoje odmienne funkcje. Wyróżniamy siedem kręgów szyjnych, dwanaście piersiowych oraz pięć lędźwiowych. Kręgi te należą do kręgów ruchomych i są ze sobą połączone za pomocą krążków międzykręgowych, stawów międzykręgowych oraz więzadeł. Pięć kręgów krzyżowych oraz cztery do pięciu kręgów ogonowych zrasta się w wieku od 20 do 25 lat w kość krzyżową i kość ogonową. Zalicza się je zatem do kręgów sztywnych kręgosłupa.
W zależności od tego, czy kręgi znajdują się w odcinku szyjnym, czy niżej w odcinku lędźwiowym, ich budowa nieco się różni. Kręgi w odcinku lędźwiowym muszą bowiem dźwigać znacznie większy ciężar niż kręgi piersiowe czy szyjne. Dolne kręgi są zatem większe niż górne, które muszą utrzymywać jedynie głowę, ale te górne z kolei zapewniają większą ruchomość niż te położone niżej. Zasadniczo jednak wszystkie kręgi – z wyjątkiem pierwszego i drugiego kręgu szyjnego – składają się z trzonu kręgu, łuku kręgu, wyrostka kolczystego, dwóch wyrostków poprzecznych i czterech wyrostków stawowych. Więzadła i mięśnie są przytwierdzone do wyrostków kolczystych i poprzecznych.
Jaki kształt ma kręgosłup?
Patrząc na kręgosłup z boku, można szybko zauważyć, że ma on kształt litery S – a właściwie nawet podwójny. Litera S znajduje się pomiędzy odcinkiem szyjnym a kręgami piersiowymi, a także między odcinkiem lędźwiowym a kością ogonową. Dolną krzywiznę w kształcie litery S nazywa się lordozą. Jeśli jednak patrzymy na kręgosłup od przodu, powinien on być mniej lub bardziej prosty jak struna.
Czym jest skolioza?
Skolioza to boczne skrzywienie kręgosłupa. W jej przebiegu kręgosłup wygina się w jednym miejscu w prawą lub lewą stronę. Ponadto dochodzi do skręcenia poszczególnych trzonów kręgów.
Początkowo skolioza zazwyczaj nie powoduje bezpośrednich dolegliwości. Jednak zaawansowana skolioza obciąża wszystkie zaangażowane struktury, co prowadzi do objawów zużycia (np. osteochondrozy) kręgosłupa, skutkujących bólem, zwłaszcza bólem pleców.
Jakie są możliwości terapii w przypadku skoliozy?
W przypadku lekkich i średnich skrzywień kręgosłupa pomagają ukierunkowane ćwiczenia, które wzmacniają mięśnie pleców – a oczywiście także mięśnie brzucha.
W codziennym życiu, zwłaszcza w biurze, wzmocnienie mięśni pleców można wspierać poprzez stosowanie aktywnych krzeseł. Aktywne krzesła firmy Aeris zostały zaprojektowane tak, aby umożliwić elastyczne, naturalne ruchy – niejako przy okazji siedzenia – dzięki czemu aktywują i wzmacniają mięśnie, zapobiegając tym samym problemom z kręgosłupem i plecami.
Bibliografia
Mein Rückenbuch, prof. dr Dietrich Grönemeyer, wydawnictwo Zabert Sandmann, 2004
